Önce kriptolar çöktü, gerisi gelecek mi?

ABD’de enflasyon yüzde 8,6 ile 40 yılın en yüksek seviyesine yükselirken, Fed faiz oranlarını 75 baz puan artırarak 28 yılın en yüksek seviyesine çıkardı. Temmuz toplantısında 50 veya 75 puanlık bir artış olacağını belirten Fed, bundan sonraki adımların gelişmelere ve verilere bağlı olacağını belirtti.

Banka, ABD’nin bu yıl için büyüme tahminini yüzde 2,8’den yüzde 1,7’ye indirdi, işsizlik oranını yüzde 3,5’ten yüzde 3,7’ye, enflasyon tahminini ise yüzde 4,3’ten yüzde 5,3’e yükseltti.

Mart ayında yüzde 1,9 olan yıl sonu faiz tahminini yüzde 3,4’e yükseltti. Bu, yılın geri kalanının 175 baz puan artırılacağı anlamına geliyor. Gelecek yıl sonu için faiz tahmini de 1 puan artırılarak yüzde 3,8’e yükseltildi. Fed, gelecek yıl faiz oranlarını 2 çeyrek puan daha artıracak.

Resesyon ABD’yi vurur mu?

➔Fed’in yükselen enflasyon karşısındaki saldırganlığı, yıl sonu için faiz tahminini yaklaşık bir kat artırırken, büyümeyi aşağı çekmesi ve işsizliği artırması, mevcut durgunluk korkusunu zıplattı.

Şimdi ABD’nin gelecek yıl veya 1,5 yıl içinde resesyona girme olasılığı yüzde 40’tan fazla. Artık en azından hafif bir durgunluk olabileceği yaygın olarak kabul ediliyor.

🇹🇷Resesyonun geçen haftanın en sıcak konusu haline gelmesinin ardından ABD Başkanı Biden nihayet “Durgunluk önlenebilir” söz konusu.

➔Ben, küresel krizde Fed başkanı Bernanke eğer “Bir durgunluk olasılığı var. Ekonomistler resesyon tahmininde çok kötüler. Bence Fed ve Powell’ın yumuşak bir iniş yapmak için makul bir şansı var. 40 yılın en yüksek enflasyonu durgunluk olsun ya da olmasın aşağı çekilebilir söz konusu.

Bloomberg Economics’in tahminlerinde, ABD ekonomisinin 2024’ün başında resesyona gireceğine dair dörtte üç olasılık veriliyor. Bank of America ise resesyon olasılığını yüzde 40 olarak buldu.

DÜNYA BÜYÜMESİ YARIYLA İNDİRİLDİ

🇹🇷Avrupa için bu yıl yüzde 2,8, gelecek yıl yüzde 2,1 büyüme bekleniyor.

Ama bu kıtada faiz artırımları enflasyonla mücadele etmeye başlayacak. Önümüzdeki ay başlayacak olan artışların yıl sonunda 125 baz puana ulaşması bekleniyor.

Yükselen enflasyon ve yükselen faiz oranları tüketimi bastırırken, Rusya-Ukrayna savaşı enerji ve emtia arzını zorlaştırıyor. Amerika’da bir LNG istasyonunda çıkan bir yangın bile geçen hafta Avrupa gaz fiyatını yüzde 50 artırmaya yetti.

Önümüzdeki kış aylarında hem talebin azalması hem de enerji krizi nedeniyle Avrupa’nın resesyona gireceği tahmin ediliyor.

Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi Çin’de de yavaşlıyor. Bu yılki büyümenin yüzde 4,2 olması bekleniyor.

Sonuç olarak, Dünya Bankası’nın tahminine göre küresel ekonomik büyümenin geçen yıl yüzde 6,1’den bu yıl yüzde 2,9’a gerileyeceği tahmin ediliyor.

➔OECD ise büyüme tahminini yüzde 4,5’ten yüzde 3,0’a indirdi. Tahminler, büyümenin yarı yarıya düşeceği yönünde.

7 AYDA %77, 1 HAFTADA %28 DÜŞTÜ

🇹🇷Küresel finans piyasalarının havası, enflasyondaki artışın ardından gelen şok artışlar ve ekonomideki durgunluk korkusuyla çok değişti. Korona salgınının hemen başlangıcında, Mart 2020’nin üçüncü haftasına benzer kaotik bir hafta yaşandı.

➔Aslında bol ve ucuz paraya en duyarlı ve en riskli enstrüman olan kripto varlık piyasası çöktü. piyasanın fiyat seviyesini ölçen Bloomberg Galaxy Endeksi geçen hafta %28.4 daha düştü.

🇹🇷10 Kasım’da 3966 ile rekor değere ulaşan endeks, 17 Haziran Cuma günü 898’de kapandı. 7 ayda yüzde 77,3 azaldı.

Pazarın toplam büyüklüğü 2 trilyon 995 milyar dolar olan en yüksek seviyesinden 18 Haziran’da 798 milyar dolara geriledi. Yukarıdan aşağıya, 7 aylık kayıp 2 trilyon 157 milyar doları buldu.

➔Kripto varlıklar daha önce bu seviyede veya daha da fazla düştü ve kısa sürede toparlandı.

➔Çünkü 2009 yılında başlayan kripto varlıklar döneminde her zaman bol ve ucuz para vardı. Bu para en riskli varlıkları bile gidecek bir yer aradı. Para kazanıldıkça her zaman daha fazlası istendi ve kripto piyasası bu şekilde keşfedildi.

BU KEZ NEDEN FARKLI?

➔Şimdi durum farklı. Kripto varlık piyasası en çok bol ve ucuz para çağının geride kalmasından etkileniyor ve bu durum yakın gelecekte pek değişmeyecek.

➔Üstelik de piyasa için düzenlemeler. İşlemler ve piyasa kontrol altına alınacak. Garantiler artacak, vergiler uygulanacak, şeffaflık gözetilecek ve denetlenecek.

➔Düzenlemelerle gelecek yeni yapı, orta ve uzun vadede piyasayı daha güvenilir ve sürdürülebilir hale getirebilir. Bu açıdan piyasayı büyütecek ve piyasa lehinde olacak bir gelişmedir. Fakat Bütün bunlar kısa vadede pazarı daraltan gelişmeler.

Bu nedenle, büyük balinalara rağmen geçmiş kazanımlar ve büyük oynaklık önümüzdeki dönemde kademeli olarak azalacaktır. çünkü paranın maliyeti yükselir ve normale döner. Büyük riskler almaya, dağıtmaya cüretkar para olmayacak.

➔ Üstelik piyasada ilk kez 2 trilyon doları aşan büyük kayıp. Para musluğunun kapatıldığı, faizlerin arttığı bu dönemde aşılamayacak kadar büyük bir kayıptır.

TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİ DE CİDDİ YARALANIYOR

➔ Aynı şekilde, büyüme odaklı teknoloji şirketleri, değişen küresel finansal atmosferden çok etkilendi.

➔Ucuz ve bol para musluğunun kısalmasının etkisiyle teknoloji firmaları yer almaktadır. Nasdaq Borsası yüzde 33 düştü. Bildiğimiz en büyük teknoloji şirketlerinin hisseleri düşüşe öncülük ediyor.

➔ Dünya borsaları toplamında rekor seviyeye göre MSCI endeksinde yüzde 23’lük bir düşüş yaşandı. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nın bu yıl gördüğü en yüksek seviyeye göre kaybı yüzde 20.

Bloomberg’in hesabına göre dünya borsalarının toplam piyasa değeri 17 Kasım’da 122,5 trilyon dolar ile rekor seviyeye ulaştı. 17 Haziran’da 96,2 trilyon dolara düşen borsaların değeri 26,2 trilyon dolar azaldı.

KONUT FİYATLARI DA DAHİLDİR

Tahvil tarafında, kayıp yüzde 12’dir. Faiz oranları yükseldikçe ve tahvillerin değeri düştükçe küresel tahvil hacmi 69.2 trilyon dolardan 60 trilyon dolara düştü. Düşüş 9,2 trilyon dolar.

Yaklaşık 7 ayda üç piyasadaki toplam düşüş veya kayıp 37,6 trilyon dolara ulaştı. Bu, dünya üretiminin yüzde 40’ı.

➔Kriptoların çöküşünün de yukarıda bahsettiğimiz gibi belirli nedenleri var. Piyasalardaki en genç, en zayıf ve en küçük halkaydı. Devam edecek mi? Kriptoları takip edecek başka pazarlar olacak mı?

➔Bunun cevabı biraz uzun ve onu daha sonraki bir yazıya bırakıyorum. Yaşadığımız gelişimin özünü belirterek bitirmeme izin verin. Merkez bankalarının faiz artırımı ve parasal sıkılaştırmanın amacı, yüksek enflasyonu yani fiyatları dizginlemek ve artışı yavaşlatmaktır. Bu, mal ve hizmetlerin fiyatlarını ve varlıkların fiyatlarını içerir. Sadece finansal varlıklar değil, gerçek varlıklar ve özellikle konut fiyatları.

Leave a Reply

Your email address will not be published.